Poziomki i truskawki – właściwości zdrowotne

W owocach poziomki znajdują się cukry, kwasy organiczne, składniki mineralne takie jak żelazo, kobalt, mangan, wapń i fosfor oraz garbniki, a ponadto spore ilości witaminy C.

W owocach poziomki znajdują się cukry, kwasy organiczne, składniki mineralne takie jak żelazo, kobalt, mangan, wapń i fosfor oraz garbniki, a ponadto spore ilości witaminy C.
fot. Swetlana Wall/Shutterstock

W owocach poziomki znajdują się cukry, kwasy organiczne, składniki mineralne takie jak żelazo, kobalt, mangan, wapń i fosfor oraz garbniki, a ponadto spore ilości witaminy C. Owoce mają głównie znaczenie dietetyczne, natomiast ich właściwości lecznicze są niewielkie w porównaniu do innych owoców jagodowych. Poziomki są stosowane jako środek o znaczeniu moczopędnym oraz oczyszczającym organizm ze szkodliwych produktów przemiany materii.

Truskawki są owocami zawierającymi wiele substancji odżywczych oraz związków bioaktywnych, których stężenie zależy od wielu czynników, takich jak odmiana, klimat, sezon, temperatura czy stopień dojrzałości. W tych owocach wykryto wiele antocyjanów, a wśród nich cyjanidyno-3-glukozyd, pelargonidyno-3-glukozyd, pelargonidyno-3-arabinozyd i pelargonidynę. Wśród fenolokwasów i ich pochodnych dominuje p-kumaroilo-glukoza, a oprócz niej w owocach występuje m.in. kwas protokatechowy, wanilinowy, p-hydroksybenzoesowy, p-kumarowy, 5’-gallochinowy, glukozyd kwasu p-kumarowego, kawoilo glukoza i feruilo glukoza. Truskawki zawierają także flawonole, takie jak 3-glukuronid kamferolu, 3-glukozyd kamferolu, 3-glukuronid kwercetyny, 3-galaktozyd kamferolu, 3-ksylozylglukuronid kamferolu, 3-ksylozylglukozyd kamferolu, 7-glukozyd kamferolu, 7-glikozyd kamferolu, 3-glukozyd kwercetyny, 3-galaktozyd kwercetyny oraz 3-ksylozylglukuronid kwercetyny. W skład owoców truskawek wchodzą także flavan-3-ole, wśród których dominuje (-)epikatechina. Pozostałe związki należące do tej grupy to (+)epikatechina oraz (+)gallokatechina.

Truskawki są dobrym źródłem przeciwutleniaczy: kwasu askorbinowego oraz polifenoli, głównie antocyjanów i flawonoli. Dzięki temu charakteryzują się jedną z najwyższych aktywności antyoksydacyjnych wśród wszystkich owoców. Ogólna zawartość flawonoidów w truskawkach to aż 5,2-8,2 mg/100 g świeżej masy, natomiast kwasów fenolowych- 2,4-2,5 mg/100 g świeżej masy. Chronią one przed nowotworami poprzez zmniejszenie biologicznej dostępności substancji rakotwórczych. W truskawkach występuje także kwas elagowy. Równie ważnymi składnikami truskawek są taniny elagowe i glikozydy kwasu elagowego, które rozkładają się na czysty kwas elagowy - związek wykazujący działanie przeciwnowotworowe. Kwas slegowy jest często trudnodostępny, ponieważ jest słabo wchłaniany przez jelita, natomiast taniny i glikozydy kwasu elagowego są łatwo dostępne i absorbowane. Oprócz polifenoli wymienionych wcześniej, truskawki zawierają także proantocyjanidyny w ilości od 2 do 145 mg/100 g owoców, a także flawonole: kwercetynę i kempferol ograniczające uszkodzenia DNA. Truskawki odznaczają się niską kalorycznością (33 kcal/100 g), dlatego też są polecane w dietach odchudzających. Są stosowane przy przeziębieniach, nawracających infekcjach układu oddechowego, niedokrwistości, a także pomocniczo w leczeniu kamicy moczowej, kamicy żółciowej oraz nadciśnienia tętniczego.